HABER DETAYI

  • 1863
image

Hekimlik Andı Konusunda Duyuru

Tarih: 05-07-2022

Türk Tabipleri Birliği web sayfasından 29/06/2022 tarihinde “Tekrarlıyoruz, Hekimlik Andı Cenevre Bildirgesi’ne Uygun Okunmalıdır” başlıklı açıklamada (https://www.ttb.org.tr/765yj51); “…Selçuk Üniversitesi yönetiminin düzenlenecek mezuniyet töreninde yeni mezun meslektaşlarımıza Dünya Tabipler Birliği’nce belirlenmiş olan ‘Hekimlik Andı’ndan farklı bir andı okutacağı yönünde bir kararı olduğu bilgisi bugün sabah saatlerinde tarafımıza ulaşmıştır…” ve “…fakülte yönetimlerimizi yeryüzündeki tüm hekimler için ortak ve bağlayıcı olan Cenevre Bildirgesi metnine sadık kalmaya davet ediyoruz.” şeklinde yayın yapılmıştır. Türk Tabipler Birliğinin bir yemin metni dayatarak “bu yemin edilmediği takdirde meslekten men cezası verilmesi ya da ülke dışında çalışma izni verilmemesi” gibi haddi aşan ve gerçekle bağdaşmayan ifadelerle hekim bilim insanlarını tehdit etmesi ve öğrencileri olaylı ve alternatif bir yemin töreni için provoke etmesi kabul edilemez. Tüm hekim meslektaşlarımızı, tıp fakültesi öğrencilerini ve kamuoyunu bilgilendirmek için aşağıdaki açıklamaların yapılması ve görüşlerimizin paylaşılması gereği duyulmuştur.

Türk Dil Kurumu sözlüğünde ant (yemin) kelimesinin karşılığı; “Tanrı'yı veya kutsal bilinen bir kişiyi, bir şeyi tanık göstererek bir olayı doğrulama” olarak yer almaktadır. Hekimler ise tarih boyunca toplumla kendi aralarındaki sınırların belirlenmesi, topluma güven vermek ve bir yerde toplumdan gelebilecek olan zararlara karşı kendilerini korumak için ant içmişlerdir ve de içmektedirler (1). Hekim antları hekimliği etkilediği gibi, kendileri de yaşam buldukları toplumlardan etkilenerek değişime uğramışlardır (2).

Hipokrat Yemini ya da Hekimlik Andı, kanunlarımızda yer alan devlet memuru yemini (Devlet Memurları Kanunu Madde 6), askerlik yemini (Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu Madde 37), avukatlık yemini (Avukatlık Kanunu Madde 9), bilirkişi yemini (Ceza Muhakemesi Kanunu Madde 64) gibi yasal bir düzenlemeye tabi değildir. Ülkemizde, mezuniyet törenlerinde bir ritüel olarak yemin yaptırılıyor olsa da yeminin şekline ilişkin yasal bir düzenleme olmadığı gibi, mezun olabilmek için yemin zorunluluğu da bulunmamaktadır.

Ne ülkemizde ne de dünyadaki tıp fakültelerinde yapılan mezuniyet törenlerinde ortak bir yemin metni kullanılmamaktadır. 2017 yılında Cenevre Bildirgesi’nin Dünya Tabipler Birliği (DTB) tarafından yürütülen güncelleme sürecinde, üye birlikler arasında yapılan araştırmaya göre DTB Cenevre Bildirgesi’nin dünya çapında mezuniyet törenlerindeki yeminlerde kullanılma oranı kabaca dörtte birdir (%25). Türkiye’de güncel bir veri olmamakla birlikte, hemen her fakültenin mezuniyet töreninde yemin etme geleneğinin bulunduğu, bununla birlikte kullanılan metinlerin çok farklı olabildiği ve bu metinlerin büyük oranda ‘Hipokrat Yemini’nin versiyonları olduğu söylenebilir (3).

ABD ve Kanada’da bulunan tıp fakültesi dekanları ile 2009 yılında yapılan bir anket çalışmasında; 98 fakülteden %33,3’ünde Hipokrat Yemini’nin modifiye edilmiş şekli kullanılırken, Cenevre Bildirgesi’nin yalnızca %15,6 oranında kullanıldığı belirlenmiştir (4).

Dünyanın en iyi tıp fakülteleri arasında yer alan Harvard Tıp Fakültesi’nin 2019 yılı yemin metni Cenevre Bildirgesi’nden büyük oranda farklıdır (https://hms.harvard.edu/news/oath-class-2019).

Ülkemizin önde gelen, köklü tıp fakültelerinde 2018 yılından sonra kullanılmış hekim antları arasında bile önemli farklar bulunmaktadır. Ülkemizde bulunan tıp fakültelerinde kullanılmış çok farklı yemin metinlerine internet üzerinden ulaşmak mümkündür.

Hekimlik Yemini, hekimlerin altı yıllık tıp eğitimini veren tıp fakülteleri tarafından, mezuniyet törenlerinde hekimlik geleneğinin bir parçası olarak, ülkelerin ve tıp fakültelerinin çağdaş tıp etiği ve evrensel insanlık değerleri ve ilkelerini gözeterek hazırladıkları çok çeşitli metinler kullanılarak yaptırılmaktadır.

Türk Tabipleri Birliği, DTB tarafından yayınlanan ve yalnızca tavsiye niteliğinde bir Hekimlik Yemini metni olarak değerlendirilebilecek Cenevre Bildirgesi’nin ülkemizdeki tıp fakültelerinde kullanılmasını önerebilir, ancak bu metnin kullanılmasını dayatmamalı, zorlamamalı, tıp fakültelerini ve tıp fakültesi öğrencilerini bu metnin kullanılması yasal olarak zorunluymuş gibi yanlış yönlendirmemelidir. Üniversiteler YÖK’e bağlı kurumlar olduğundan, TTB bu konuda bir standardizasyon sağlanması için YÖK ile görüşmeli ve uygulama birlikteliğinin sağlanmasına çalışmalıdır. Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesinde yapılan mezuniyet töreni sonrasında yaşanan olaylardaki gibi tıp fakültelerini tehdit ederek kaos oluşturmamalı, kamuoyunu provoke etmemelidir. En son örnek TTB 74. Büyük Kongresinde yaşanmıştır, ülkemizin bir bölgesi için Kürdistan ifadesinin kullanılmasına itirazımız divan heyeti ve MK üyeleri tarafından görmezden gelinmiştir. Anayasamızın 14. Maddesi uyarınca; Anayasa’da yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz. Türkiye Cumhuriyeti devletinin birliğini ve bütünlüğünü bozmaya yönelik egemenlik sınırları dâhilindeki topraklardan bir kısmını dahi ayırmaya dair faaliyet ve ibareler Türk ceza Kanununun 302. Maddesi kapsamında da suç teşkil etmektedir. Düşünce ve ifade hürriyeti kapsamında düzenlenen anayasal hakların devletin birlik ve bütünlüğünü yok saymaya veyahut bir kısmını ötekileştirmeye mahal verilecek şekilde kullanılması kabul edilemez. TTB dayatma, tehdit ve provokasyonları bırakarak hekim hakları ile ilgilenmelidir.

Oda başkanımızın katıldığı Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Mezuniyet Töreni’nde hiçbir zorlama olmaksızın 2015 yılından beri mezuniyet törenlerinde kullanılmakta olan metin ile yemin yaptırılmıştır (https://www.youtube.com/watch?v=gnkXRlGcPzw).

Tüm hekim meslektaşlarımıza, tıp fakültesi öğrencilerine ve kamuoyuna saygıyla duyurulur.

 

Konya Tabip Odası Yönetim Kurulu

 

Kaynaklar:

1-Şahinoğlu Pelin S. Hekim andının evrimi. T Klin Tıbbi Etik 1994;2:3-7.

2-İlgili Ö, Şahinoğlu S, Acıduman A, Tuzcu K, Şems Ş. İslam dünyasında hekim andı uygulaması ve Hipokrat Andı’nın izleri (İslam dünyasında hekim andı). Lokman Hekim Dergisi 2016;6(3):137-149.

3-Civaner MM. Evrensel meslek ahlakı kuralları / “Hekimlik And”ını güncelleme çalışmaları. Toplum ve Hekim. 2017;32(6):469-474.

4-Crawshaw RS, Foster BA, Iles-Shih M, Stull, J. The uses of medical oaths in the twentyfirst century. The Pharos. 2016 Spring:20-25.

5-Oğuz Y. Hekim Andı ve Benzeri Metinler (Eleştirel bir yaklaşımla). İçinde: Arda B, Oğuz Y, Şahinoğlu Pelin S. ed. Deontoloji. Ankara: Antıp Yayınları; 1999. s: 1-11.

 

Diğer Haberler

15 TEMMUZ MİLLETİN ASALETİDİR..

Tam 7 yıl önce 15 Temmuz gecesi karanlık güçlerin maşası olan fetöcü hain teröristler tarafından ç..

Şehit Dr. Ekrem Karakaya'yı Unutmadık, Unutturmayacağız..

Bugün burada Uzman Doktor Ekrem Karakaya’nın bir yıl önce canice hayattan koparılışının yıl dönümü ned..

KONYA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANIMIZA TEŞEKKÜRLERİMİZİ SUNDUK..

Başkanımız Prof. Dr. Bahadır Öztürk, Konya Büyükşehir Beledi..